TƯ VẤN PHÁP LÝ M&A: THẨM ĐỊNH PHÁP LÝ ĐỐI VỚI GIAO DỊCH M&A CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI

Giao dịch M&A có yếu tố nước ngoài khi bên mua là nhà đầu tư nước ngoài, bên bán là cổ đông hoặc thành viên nước ngoài, hoặc doanh nghiệp mục tiêu là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Những giao dịch này ngày càng phổ biến tại Việt Nam. Bên cạnh các nội dung thẩm định thông thường như tư cách pháp lý, vốn, đất đai, hợp đồng, lao động và thuế, giao dịch có yếu tố nước ngoài còn đặt ra nhiều vấn đề riêng: điều kiện tiếp cận thị trường, lịch sử đăng ký đầu tư, quản lý ngoại hối, thẩm quyền ký kết theo pháp luật nước ngoài, hợp pháp hóa giấy tờ và nghĩa vụ thuế đối với chuyển nhượng vốn gián tiếp.

Những vấn đề này thường không thể hiện trên báo cáo tài chính, nhưng có thể khiến giao dịch không đăng ký được, khiến nhà đầu tư không chuyển được lợi nhuận về nước, hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế, tiền phạt lớn sau giao dịch. Bài viết này phân tích các nội dung thẩm định pháp lý cần bổ sung khi giao dịch M&A có yếu tố nước ngoài.

Quý khách hàng quan tâm đến dịch vụ tư vấn về M&A, vui lòng liên hệ Công ty Đại Quang Minh theo số Hotline: 0932.191.299; Zalo: 0932.191.299; Email: info@quangminhlawfirm.com; Viber: (+84) 329 656 280; WhatsApp: (+84) 329 656 280; WeChat: (+84) 329 656 280 (ID: daiquangminh123); Telegram: (+84) 329 656 280 để được hỗ trợ miễn phí, trọn gói nhanh chóng, chính xác nhất.

Ngoài ra, Công ty Đại Quang Minh đang cung cấp cho Quý khách hàng các Dịch vụ về Giấy phép con khác; Đăng ký doanh nghiệp; Đầu tư; Lao động nước ngoài; Tư vấn thường xuyên cho hoạt động của doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Liên hệ:

- Zalo: 0932.191.299

- Gmail: info@quangminhlawfirm.com

- Viber: (+84) 329 656 280

- WhatsApp: (+84) 329 656 280

- WeChat: (+84) 329 656 280 (ID: daiquangminh123)

- Telegram: (+84) 329 656 280

I. Tư vấn pháp lý M&A: Thẩm định điều kiện đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài

Khi bên mua là nhà đầu tư nước ngoài, câu hỏi đầu tiên không phải là doanh nghiệp mục tiêu có rủi ro gì, mà là nhà đầu tư có được phép sở hữu doanh nghiệp đó, ở tỷ lệ dự kiến hay không. Nếu không đáp ứng điều kiện, giao dịch không thể đăng ký, dù các nội dung khác hoàn toàn sạch.

Điều kiện tiếp cận thị trường

- Lập danh mục toàn bộ ngành, nghề kinh doanh của doanh nghiệp mục tiêu, gồm cả ngành, nghề đã đăng ký và ngành, nghề thực tế đang kinh doanh;

- Đối chiếu với Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, xác định ngành, nghề chưa được tiếp cận và ngành, nghề tiếp cận có điều kiện;

- Đối chiếu với cam kết của Việt Nam trong các điều ước quốc tế mà quốc gia của nhà đầu tư là thành viên, như WTO, CPTPP, EVFTA, về tỷ lệ sở hữu, hình thức đầu tư và phạm vi hoạt động;

- Đối chiếu với pháp luật chuyên ngành về giới hạn sở hữu nước ngoài trong các lĩnh vực như ngân hàng, viễn thông, vận tải, quảng cáo hay giáo dục.

Tỷ lệ sở hữu nước ngoài và thủ tục đăng ký góp vốn

- Xác định tỷ lệ sở hữu nước ngoài trước và sau giao dịch, gồm cả phần vốn do tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài nắm giữ;

- Xác định giao dịch có thuộc diện phải đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp tại cơ quan đăng ký đầu tư hay không: khi tăng tỷ lệ sở hữu tại doanh nghiệp kinh doanh ngành, nghề tiếp cận có điều kiện; khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài vượt 50% hoặc tiếp tục tăng khi đã trên 50%; hoặc khi doanh nghiệp có đất tại khu vực ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh;

- Nếu doanh nghiệp mục tiêu là công ty đại chúng: kiểm tra tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa đã công bố, room còn lại, và nghĩa vụ chào mua công khai.

Cơ sở pháp lý: Điều 21 Luật Đầu tư 2025; Luật Chứng khoán 2019.

Hệ quả sau khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài vượt 50%

- Doanh nghiệp mục tiêu sẽ phải đáp ứng điều kiện và thực hiện thủ tục đầu tư như nhà đầu tư nước ngoài khi thành lập tổ chức kinh tế khác, góp vốn vào doanh nghiệp khác hoặc thực hiện dự án mới;

- Một số giấy phép con của doanh nghiệp có thể phải cấp lại, hoặc doanh nghiệp phải xin thêm giấy phép dành cho tổ chức có vốn đầu tư nước ngoài, như Giấy phép kinh doanh đối với hoạt động mua bán hàng hóa;

- Quyền sử dụng đất của doanh nghiệp phải phù hợp với quy định về đất đai áp dụng cho tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Vấn đề pháp lý thường gặp

- Doanh nghiệp mục tiêu đăng ký nhiều ngành, nghề phụ, trong đó có ngành chưa được tiếp cận đối với nhà đầu tư nước ngoài, nên phải rút bớt trước khi đăng ký góp vốn.

- Giao dịch được tính ở tỷ lệ 49% sở hữu trực tiếp, nhưng cộng thêm phần sở hữu gián tiếp qua một doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài khác thì đã vượt 50%.

- Sau giao dịch, doanh nghiệp mục tiêu mất quyền thực hiện một số hoạt động vì chưa có giấy phép dành cho tổ chức có vốn đầu tư nước ngoài.

II. Tư vấn pháp lý M&A: Thẩm định doanh nghiệp mục tiêu có vốn đầu tư nước ngoài

Khi doanh nghiệp mục tiêu đã là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, bên mua cần thẩm định thêm việc tuân thủ các quy định dành riêng cho loại doanh nghiệp này. Đó là lịch sử đăng ký đầu tư, việc thực hiện dự án, quản lý ngoại hối và các nghĩa vụ báo cáo.

Lịch sử đăng ký đầu tư và góp vốn

- Rà soát Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư và toàn bộ các lần điều chỉnh. Đối chiếu với Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp về vốn, nhà đầu tư, mục tiêu và địa điểm;

- Kiểm tra mỗi lần nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, nhận chuyển nhượng vốn trước đây đều có văn bản chấp thuận đăng ký góp vốn (nếu thuộc diện phải đăng ký);

- Kiểm tra tiến độ góp vốn và tiến độ thực hiện dự án so với cam kết. Dự án chậm tiến độ có thể bị xử phạt, chấm dứt hoạt động hoặc mất ưu đãi;

- Kiểm tra nghĩa vụ ký quỹ bảo đảm thực hiện dự án (nếu có), và việc thực hiện chế độ báo cáo định kỳ về tình hình thực hiện dự án.

Quản lý ngoại hối và dòng tiền

- Kiểm tra doanh nghiệp đã mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp và mọi khoản góp vốn, chuyển nhượng vốn, chuyển lợi nhuận đều đi qua tài khoản này hay không;

- Đối chiếu chứng từ góp vốn với vốn điều lệ, vốn đầu tư đăng ký. Khoản góp vốn không qua tài khoản vốn đầu tư có thể không được công nhận khi chứng minh nguồn vốn và khi chuyển vốn, lợi nhuận ra nước ngoài;

- Rà soát các khoản vay nước ngoài: thủ tục đăng ký khoản vay với Ngân hàng Nhà nước (nếu thuộc diện phải đăng ký), hạn mức và điều kiện vay;

- Kiểm tra việc chuyển lợi nhuận ra nước ngoài đã đáp ứng điều kiện về hoàn thành nghĩa vụ thuế và không còn lỗ lũy kế hay chưa.

Giao dịch liên kết, thuế và lao động nước ngoài

- Rà soát các giao dịch với công ty mẹ và các công ty trong cùng tập đoàn, như phí quản lý, phí bản quyền, phí dịch vụ, mua bán hàng hóa và khoản vay nội bộ. Kiểm tra hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết và rủi ro bị điều chỉnh giá tính thuế;

- Kiểm tra nghĩa vụ thuế nhà thầu nước ngoài đối với các khoản thanh toán cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài;

- Kiểm tra giấy phép lao động hoặc xác nhận miễn giấy phép lao động của người lao động nước ngoài, việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động nước ngoài theo quy định, và thuế thu nhập cá nhân của họ.

Cơ sở pháp lý: Luật Đầu tư 2025; Pháp lệnh Ngoại hối và văn bản hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước; Luật Quản lý thuế 2019; Bộ luật Lao động 2019.

Vấn đề pháp lý thường gặp

- Một lần chuyển nhượng vốn giữa hai nhà đầu tư nước ngoài nhiều năm trước không đăng ký và không kê khai thuế, nên doanh nghiệp mục tiêu vẫn phải chịu trách nhiệm kê khai, nộp thay.

- Công ty mẹ chuyển tiền góp vốn vào tài khoản thanh toán thông thường thay vì tài khoản vốn đầu tư trực tiếp.

- Dự án đã quá tiến độ góp vốn và đưa vào hoạt động, nhưng doanh nghiệp chưa làm thủ tục điều chỉnh, có nguy cơ bị chấm dứt hoạt động một phần dự án.

- Doanh nghiệp trả phí quản lý cao cho công ty mẹ, làm giảm lợi nhuận tại Việt Nam, có rủi ro bị cơ quan thuế loại chi phí và truy thu.

Tại sao quý khách hàng nên chọn Công ty Đại Quang Minh

Nguồn nhân lực: Là tập hợp đội ngũ chuyên gia pháp lý doanh nghiệp, chuyên viên pháp lý dự án có quá trình công tác lâu năm tại các Tập đoàn kinh tế tư nhân trong nước; các doanh nghiệp lớn có vốn đầu tư nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam.

Chính sách tư vấn: Khách hàng được tặng gói tư vấn pháp lý hoàn toàn miễn phí khi sử dụng dịch vụ tại Công ty.

Tính chuyên nghiệp và kinh nghiệm: Đội ngũ nhân sự am hiểu sâu sắc về lĩnh vực thành lập doanh nghiệp, đảm bảo quá trình tư vấn nhanh chóng, chính xác và hiệu quả.

Tiết kiệm thời gian: Sử dụng dịch vụ của chúng tôi giúp bạn tiết kiệm thời gian khi mọi thủ tục và hồ sơ liên quan đều được thực hiện trọn gói.

Tuân thủ pháp luật: Chúng tôi đảm bảo mọi quy trình đều tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật hiện hành.

Tính linh hoạt: Dịch vụ tư vấn được thiết kế phù hợp với nhu cầu cụ thể của từng khách hàng, giúp bạn lựa chọn giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp.

Đối tác tin cậy: Công ty Đại Quang Minh đã xây dựng được uy tín trong việc cung cấp dịch vụ tư vấn thành lập doanh nghiệp với chi phí hợp lý cho nhiều cá nhân và doanh nghiệp trên toàn quốc.

Bảo mật thông tin: Chúng tôi cam kết bảo mật tuyệt đối thông tin cá nhân và thông tin kinh doanh của khách hàng.

Hỗ trợ chi tiết: Cung cấp hướng dẫn đầy đủ về quy trình và yêu cầu, giúp khách hàng hiểu rõ từng bước trong việc thành lập doanh nghiệp.

Tối ưu quy trình: Chúng tôi giúp đơn giản hóa quy trình đăng ký kinh doanh, giảm thiểu rủi ro và những khó khăn có thể phát sinh.

Trải nghiệm khách hàng: Luôn hướng đến việc mang lại trải nghiệm tốt nhất thông qua tư vấn chuyên nghiệp và hỗ trợ tận tâm.

Tập trung phát triển kinh doanh: Khi sử dụng dịch vụ của chúng tôi, bạn có thể tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi mà không cần lo lắng về các thủ tục pháp lý.

III. Tư vấn pháp lý M&A: Thẩm định bên bán nước ngoài, giấy tờ nước ngoài và các vấn đề xuyên biên giới

Khi bên bán hoặc bên mua là tổ chức nước ngoài, nhiều vấn đề pháp lý chịu sự điều chỉnh của pháp luật nước ngoài, nhưng vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực và việc thực hiện giao dịch tại Việt Nam.

Tư cách pháp lý và thẩm quyền ký kết theo pháp luật nước ngoài

- Kiểm tra tư cách pháp lý của bên nước ngoài: giấy chứng nhận thành lập, giấy chứng nhận tình trạng hoạt động (certificate of good standing), điều lệ và danh sách người quản lý;

- Xác định người có thẩm quyền ký kết theo pháp luật nước nơi bên nước ngoài thành lập và theo điều lệ của bên đó. Cần có nghị quyết của Hội đồng quản trị hoặc cơ quan có thẩm quyền chấp thuận giao dịch, kèm giấy ủy quyền nếu người ký không phải người đại diện theo pháp luật;

- Đối với giao dịch lớn, có thể yêu cầu ý kiến pháp lý (legal opinion) của luật sư tại nước của bên nước ngoài về tư cách pháp lý và thẩm quyền ký kết.

Hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật giấy tờ

- Giấy tờ do cơ quan, tổ chức nước ngoài cấp để nộp cho cơ quan nhà nước Việt Nam phải được hợp pháp hóa lãnh sự, trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc theo nguyên tắc có đi có lại;

- Giấy tờ phải được dịch sang tiếng Việt và chứng thực bản dịch hoặc công chứng bản dịch;

- Cần dự trù thời gian cho thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự, vì thời gian này thường kéo dài và ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giao dịch;

- Đối chiếu thông tin trên bản dịch với bản gốc: tên, số đăng ký, địa chỉ của bên nước ngoài phải thống nhất trên mọi tài liệu.

Cơ cấu sở hữu, thuế và tuân thủ xuyên biên giới

- Xác định chuỗi sở hữu của bên nước ngoài đến chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng, phục vụ việc kê khai chủ sở hữu hưởng lợi theo Nghị định 296/2026/NĐ-CP và việc xác định nhóm doanh nghiệp liên kết khi tính ngưỡng tập trung kinh tế;

- Xác định nghĩa vụ thuế của bên chuyển nhượng nước ngoài. Tổ chức nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam chịu thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ 2% trên doanh thu tính thuế đối với chuyển nhượng vốn, kể cả chuyển nhượng vốn gián tiếp có nguồn gốc từ Việt Nam. Doanh nghiệp Việt Nam có trách nhiệm kê khai, nộp thay;

- Kiểm tra khả năng áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần: giấy chứng nhận cư trú của bên chuyển nhượng, tính thực chất của pháp nhân trung gian, và thủ tục thông báo miễn, giảm thuế;

- Kiểm tra bên nước ngoài có thuộc danh sách bị cấm vận, trừng phạt của các tổ chức quốc tế hay không, và nguồn tiền thanh toán có tuân thủ quy định phòng, chống rửa tiền hay không;

- Khi doanh nghiệp mục tiêu cung cấp dữ liệu cá nhân của người lao động, khách hàng cho bên mua nước ngoài qua phòng dữ liệu đặt ở nước ngoài, cần tuân thủ quy định về chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài theo pháp luật bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Cơ sở pháp lý: Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15; Nghị định 320/2025/NĐ-CP; Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025; Luật Phòng, chống rửa tiền 2022; quy định về hợp pháp hóa lãnh sự.

Luật áp dụng và giải quyết tranh chấp

- Xác định luật áp dụng cho hợp đồng mua bán và thỏa thuận cổ đông. Kể cả khi các bên chọn luật nước ngoài, các vấn đề về chuyển quyền sở hữu cổ phần, phần vốn góp, thủ tục đăng ký, nghĩa vụ thuế và quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam vẫn chịu sự điều chỉnh của pháp luật Việt Nam;

- Đánh giá khả năng thi hành tại Việt Nam của phán quyết trọng tài nước ngoài hoặc bản án của tòa án nước ngoài, nếu các bên chọn giải quyết tranh chấp ở nước ngoài.

Tài liệu cần chuẩn bị:

- Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư, văn bản chấp thuận đăng ký góp vốn của các lần trước;

- Chứng từ góp vốn, sao kê tài khoản vốn đầu tư trực tiếp, hồ sơ đăng ký khoản vay nước ngoài;

- Hồ sơ giao dịch liên kết, hồ sơ thuế nhà thầu, giấy phép lao động của người lao động nước ngoài;

- Hồ sơ pháp lý của bên nước ngoài đã hợp pháp hóa lãnh sự và dịch công chứng, sơ đồ cơ cấu sở hữu đến chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng;

- Giấy chứng nhận cư trú của bên chuyển nhượng nước ngoài, nếu dự kiến áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần.

Vấn đề pháp lý thường gặp

- Nghị quyết của Hội đồng quản trị bên nước ngoài chưa hợp pháp hóa lãnh sự, nên hồ sơ đăng ký bị yêu cầu bổ sung, làm chậm giao dịch nhiều tuần.

- Người ký hợp đồng phía nước ngoài không có thẩm quyền theo điều lệ của tổ chức đó, tạo cơ sở để bên nước ngoài phủ nhận hợp đồng sau này.

- Bên chuyển nhượng là công ty trung gian đặt tại nơi có Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, nhưng không có hoạt động thực chất, nên bị cơ quan thuế từ chối áp dụng Hiệp định.

- Doanh nghiệp mục tiêu chuyển toàn bộ dữ liệu người lao động lên phòng dữ liệu ở nước ngoài mà không thực hiện thủ tục theo quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Quý khách hàng quan tâm đến đến dịch vụ tư vấn về M&A, vui lòng liên hệ Công ty Đại Quang Minh theo số Hotline: 0932.191.299; Zalo: 0932.191.299; Email: info@quangminhlawfirm.com; Viber: (+84) 329 656 280; WhatsApp: (+84) 329 656 280; WeChat: (+84) 329 656 280 (ID: daiquangminh123); Telegram: (+84) 329 656 280 để được hỗ trợ miễn phí, trọn gói nhanh chóng, chính xác nhất.

Ngoài ra, Công ty Đại Quang Minh đang cung cấp cho Quý khách hàng các Dịch vụ về Giấy phép con khác; Đăng ký doanh nghiệp; Đầu tư; Lao động nước ngoài; Tư vấn thường xuyên cho hoạt động của doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Liên hệ:

- Zalo: 0932.191.299

- Gmail: info@quangminhlawfirm.com

- Viber: (+84) 329 656 280

- WhatsApp: (+84) 329 656 280

- WeChat: (+84) 329 656 280 (ID: daiquangminh123)

- Telegram: (+84) 329 656 280

Trong quá trình hoạt động, nếu Quý khách hàng có bất cứ thắc mắc hay cần hỗ trợ, hãy liên hệ với Công ty Đại Quang Minh. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ và đồng hành cùng Quý khách hàng trong quá trình xây dựng, hoạt động và phát triển.

Chúc Quý khách hàng phát triển bền vững, đột phá thành công.

Trân trọng cảm ơn./.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN:

1. TƯ VẤN PHÁP LÝ M&A: CÁC HÌNH THỨC MUA BÁN, SÁP NHẬP DOANH NGHIỆP

2. TƯ VẤN PHÁP LÝ M&A: QUY TRÌNH MUA BÁN VÀ SÁP NHẬP DOANH NGHIỆP

3. TƯ VẤN PHÁP LÝ M&A: THẨM ĐỊNH PHÁP LÝ TRƯỚC KHI THỰC HIỆN GIAO DỊCH M&A