PHÁP LÝ DỰ ÁN VỀ MÔI TRƯỜNG: NHỮNG VẤN ĐỀ THỰC TIỄN VỀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG KHI CHUẨN BỊ DỰ ÁN ĐẦU TƯ

PHÁP LÝ DỰ ÁN VỀ MÔI TRƯỜNG: NHỮNG VẤN ĐỀ THỰC TIỄN VỀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG KHI CHUẨN BỊ DỰ ÁN ĐẦU TƯ

Trong thực tiễn chuẩn bị dự án đầu tư, nhiều nhà đầu tư đã chốt địa điểm, ký thỏa thuận thuê đất, thậm chí hoàn thành thiết kế sơ bộ rồi mới tìm hiểu thủ tục môi trường. Khi đó, báo cáo đánh giá tác động môi trường thường trở thành điểm nghẽn về thời gian, vì đây là thủ tục cần có kết quả thẩm định trước khi dự án được phê duyệt hoặc quyết định đầu tư xây dựng.

Từ ngày 01/01/2026, Luật số 146/2025/QH15 đã sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường 2020, trong đó có quy định về đối tượng, thời điểm và cách thực hiện đánh giá tác động môi trường. Cùng với Nghị định 05/2025/NĐ-CP, Nghị định 48/2026/NĐ-CP và Thông tư 09/2026/TT-BNNMT, nhà đầu tư cần cập nhật cách làm thay vì dùng kinh nghiệm của các dự án những năm trước. Bài viết dưới đây phân tích những vấn đề thực tiễn nhà đầu tư thường gặp về đánh giá tác động môi trường ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.

Quý khách hàng quan tâm đến dịch vụ tư vấn pháp lý dự án môi trường, vui lòng liên hệ Công ty Đại Quang Minh theo số Hotline: 0932.191.299; Zalo: 0932.191.299; Email: info@quangminhlawfirm.com; Viber: (+84) 337 926 405; WhatsApp: (+84) 337 926 405; WeChat: (+84) 337 926 405 (ID: pouniverse) để được hỗ trợ miễn phí, trọn gói nhanh chóng, chính xác nhất.

Ngoài ra, Công ty Đại Quang Minh đang cung cấp cho Quý khách hàng các Dịch vụ về Giấy phép con khác; Đăng ký doanh nghiệp; Đầu tư; Lao động nước ngoài; Tư vấn thường xuyên cho hoạt động của doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Liên hệ:

- Zalo: 0932.191.299

- Gmail: info@quangminhlawfirm.com

- Viber: (+84) 337926405/ (+84) 869672216

- WhatsApp: (+84) 337926405/ (+84) 869672216

- Wechat: (+84) 337926405 (ID: _pouniverse)/ (+84) 869672216 (ID: DQM_Verna)

- Telegram: (+84) 337926405/ (+84) 869672216

I. Pháp lý dự án môi trường: Vì sao phải tính đánh giá tác động môi trường ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án?

Đánh giá tác động môi trường không phải thủ tục làm sau khi dự án đã hình thành. Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 được sửa đổi bởi Luật số 146/2025/QH15, đánh giá tác động môi trường được thực hiện đồng thời với quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc tài liệu tương đương của dự án, dự án thành phần hoặc phân kỳ đầu tư của dự án. Chủ dự án quyết định thời điểm trình thẩm định, nhưng phải bảo đảm có quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo trước khi phê duyệt dự án hoặc quyết định đầu tư xây dựng dự án.

Nói cách khác, nếu dự án thuộc diện phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường thì đây là thủ tục nằm trên đường găng của tiến độ. Chậm bắt đầu thủ tục này đồng nghĩa với chậm toàn bộ các bước phía sau.

Trên thực tế, những nhà đầu tư bị động về môi trường thường gặp ba tình huống. Thứ nhất, đã chốt địa điểm nhưng sau đó mới phát hiện khu đất có yếu tố nhạy cảm về môi trường nên dự án bị xếp vào nhóm có yêu cầu cao hơn. Thứ hai, đã chốt công suất và công nghệ nhưng phải thay đổi khi xây dựng phương án xử lý chất thải. Thứ ba, đã cam kết tiến độ với đối tác hoặc ngân hàng nhưng không dự trù thời gian thẩm định báo cáo. 0------------------------------------------------------------vietit

II. Pháp lý dự án môi trường: Dự án nào phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường và dấu hiệu nhận biết thực tế

Theo Điều 28 Luật Bảo vệ môi trường 2020, dự án đầu tư được phân thành nhóm I, II, III và IV theo mức độ nguy cơ tác động xấu đến môi trường, dựa trên quy mô, công suất, loại hình sản xuất, kinh doanh, diện tích sử dụng đất hoặc mặt nước và yếu tố nhạy cảm về môi trường tại địa điểm dự án. Theo Điều 30, đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường gồm dự án nhóm I và một số dự án nhóm II. Danh mục chi tiết nằm trong phụ lục Nghị định 08/2022/NĐ-CP, đã được sửa đổi bởi Nghị định 05/2025/NĐ-CP. Luật số 146/2025/QH15 cũng bổ sung một số trường hợp không phải thực hiện, chẳng hạn dự án đầu tư công khẩn cấp.

Trong thực tiễn, nhà đầu tư nên rà soát sớm các dấu hiệu sau ngay từ khi chọn địa điểm:

- Dự án có nguy cơ gây ô nhiễm với quy mô, công suất lớn, hoặc phát sinh nhiều nước thải, bụi, khí thải, chất thải nguy hại;

- Dự án xử lý chất thải nguy hại, nhập khẩu phế liệu, khai thác khoáng sản hoặc tài

nguyên nước;

- Dự án sử dụng đất, đất có mặt nước hoặc khu vực biển với quy mô trung bình trở lên hoặc cần chuyển mục đích sử dụng đất rừng;

- Dự án nằm gần hoặc trong khu vực nhạy cảm như khu dân cư tập trung, nguồn nước cấp sinh hoạt, khu bảo tồn, di tích, rừng.

Cần lưu ý rằng yếu tố nhạy cảm có thể đẩy một dự án quy mô nhỏ lên nhóm có yêu cầu cao hơn, và danh mục này đã có điều chỉnh theo Luật số 146/2025/QH15 (một số tổng hợp cho biết đất trồng lúa nước từ hai vụ trở lên không còn nằm trong danh mục). Vì vậy, không nên kết luận chỉ dựa vào ngành nghề đăng ký kinh doanh hay kinh nghiệm dự án cũ, mà cần đối chiếu văn bản hiện hành. Các thủ tục môi trường khác như giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường ở giai đoạn sau sẽ được phân tích trong bài viết riêng. 0------------------------------------------------------------vietnhiu

Tại sao Quý khách hàng nên chọn Công ty Đại Quang Minh

Nguồn nhân lực: Là tập hợp đội ngũ chuyên gia pháp lý doanh nghiệp, chuyên viên pháp lý dự án có quá trình công tác lâu năm tại các Tập đoàn kinh tế tư nhân trong nước; các doanh nghiệp lớn có vốn đầu tư nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam.

Chính sách tư vấn: Khách hàng được tặng gói tư vấn pháp lý hoàn toàn miễn phí khi sử dụng dịch vụ tại Công ty.

Tính chuyên nghiệp và kinh nghiệm: Đội ngũ nhân sự am hiểu sâu sắc về lĩnh vực pháp lý dự án, đảm bảo quá trình tư vấn nhanh chóng, chính xác và hiệu quả.

Tiết kiệm thời gian: Sử dụng dịch vụ của chúng tôi giúp bạn tiết kiệm thời gian khi mọi thủ tục và hồ sơ liên quan đều được thực hiện trọn gói.

Tuân thủ pháp luật: Chúng tôi đảm bảo mọi quy trình đều tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật hiện hành.

Tính linh hoạt: Dịch vụ tư vấn được thiết kế phù hợp với nhu cầu cụ thể của từng khách hàng, giúp bạn lựa chọn giải pháp tối ưu cho dự án.

Đối tác tin cậy: Công ty Đại Quang Minh đã xây dựng được uy tín trong việc cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý với chi phí hợp lý cho nhiều cá nhân và doanh nghiệp trên toàn quốc.

Bảo mật thông tin: Chúng tôi cam kết bảo mật tuyệt đối thông tin cá nhân và thông tin kinh doanh của khách hàng.

Hỗ trợ chi tiết: Cung cấp hướng dẫn đầy đủ về quy trình và yêu cầu, giúp khách hàng hiểu rõ từng bước trong việc thực hiện thủ tục.

Tối ưu quy trình: Chúng tôi giúp đơn giản hóa quy trình thực hiện thủ tục, giảm thiểu rủi ro và những khó khăn có thể phát sinh.

Trải nghiệm khách hàng: Luôn hướng đến việc mang lại trải nghiệm tốt nhất thông qua tư vấn chuyên nghiệp và hỗ trợ tận tâm.

Tập trung phát triển kinh doanh: Khi sử dụng dịch vụ của chúng tôi, bạn có thể tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi mà không cần lo lắng về các thủ tục pháp lý. 0--------7-10-17-

III. Pháp lý dự án môi trường: Nên lập đánh giá tác động môi trường vào thời điểm nào trong tiến trình chuẩn bị dự án?

Về nguyên tắc, đánh giá tác động môi trường được làm song song với việc lập báo cáo nghiên cứu khả thi, không đợi đến khi đã có đủ thiết kế chi tiết. Từ thực tiễn, nhà đầu tư nên sắp xếp theo trình tự sau:

Giai đoạn nghiên cứu ý tưởng và chọn địa điểm: Rà soát sớm nhóm dự án và các yếu tố nhạy cảm của khu đất. Đây là lúc rẻ nhất để đổi phương án, vì chưa phát sinh chi phí thuê đất, thiết kế hay đặt cọc.

Giai đoạn lập báo cáo nghiên cứu khả thi: Bắt đầu lập báo cáo đánh giá tác động môi trường song song. Các thông tin về công suất, công nghệ, nguồn phát sinh chất thải và phương án xử lý được thống nhất giữa bộ phận kỹ thuật và bộ phận pháp lý để hai hồ sơ không mâu thuẫn nhau.

Giai đoạn nộp hồ sơ thẩm định: Chủ dự án quyết định thời điểm trình thẩm định, nhưng phải tính để có quyết định phê duyệt kết quả thẩm định trước khi phê duyệt dự án hoặc quyết định đầu tư xây dựng. Nên dự trù thời gian cho các lần chỉnh sửa, bổ sung theo yêu cầu của hội đồng hoặc cơ quan thẩm định.

Giai đoạn sau khi có kết quả thẩm định: Triển khai các bước tiếp theo của dự án theo đúng nội dung và yêu cầu bảo vệ môi trường đã được phê duyệt.

Một điểm thực tế khác là nên chốt sớm các thông số cốt lõi như địa điểm, công suất, công nghệ và phương án xử lý chất thải trước khi nộp hồ sơ. Nếu những nội dung này thay đổi lớn sau khi đã được thẩm định, dự án có thể phải thực hiện thêm thủ tục điều chỉnh, thậm chí thực hiện lại, làm tăng chi phí và kéo dài tiến độ.

Về chủ thể thực hiện, Điều 31 Luật Bảo vệ môi trường sau sửa đổi quy định đánh giá tác động môi trường do chủ dự án tổ chức thực hiện và không còn nhắc đến điều kiện của đơn vị tư vấn. Dù tự làm hay có đơn vị hỗ trợ, chủ dự án vẫn là người chịu trách nhiệm về nội dung báo cáo. Vì vậy, nhà đầu tư cần kiểm soát chất lượng hồ sơ và không nên giao hoàn toàn cho bên thứ ba mà không rà soát. 0------------------------------------------------------------vietit

IV. Pháp lý dự án môi trường: Nhà đầu tư cần chuẩn bị những thông tin gì cho báo cáo đánh giá tác động môi trường?

Nội dung chi tiết của báo cáo và hồ sơ thẩm định do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn, trong đó có Thông tư 09/2026/TT-BNNMT sửa đổi Thông tư 02/2022/TT-BTNMT. Tuy vậy, từ góc độ thực tiễn, nhà đầu tư thường cần chuẩn bị sẵn các nhóm thông tin sau để tránh bị động:

- Thông tin pháp lý và hiện trạng khu đất dự kiến thực hiện dự án, bao gồm mục đích sử dụng đất và vị trí so với các khu vực nhạy cảm;

- Quy mô, công suất, quy trình công nghệ và danh mục máy móc, nguyên liệu, nhiên liệu sử dụng;

- Các nguồn phát sinh nước thải, bụi, khí thải, chất thải rắn và chất thải nguy hại trong giai đoạn xây dựng và giai đoạn vận hành;

- Phương án thu gom, xử lý chất thải và các công trình bảo vệ môi trường dự kiến xây dựng;

- Số liệu về hiện trạng môi trường khu vực dự án và điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội xung quanh;

- Phương án tham vấn cộng đồng dân cư và các tổ chức có liên quan. Nghị định 05/2025/NĐ-CP đã bổ sung thêm hình thức tham vấn, vì vậy nhà đầu tư nên xem cách thực hiện phù hợp với dự án của mình.

Điểm quan trọng là các thông tin này phải thống nhất với báo cáo nghiên cứu khả thi và hồ sơ đầu tư. Khi số liệu giữa các hồ sơ không khớp nhau, cơ quan thẩm định thường yêu cầu giải trình hoặc chỉnh sửa, làm kéo dài thời gian xử lý. 0------------------------------------------------------------vietnhiu

V. Pháp lý dự án môi trường: Những sai lầm thường gặp khi chuẩn bị đánh giá tác động môi trường cho dự án

Thứ nhất, chốt địa điểm và ký hợp đồng thuê đất rồi mới kiểm tra nhóm dự án và yếu tố nhạy cảm của khu đất.

Thứ hai, chỉ căn cứ vào ngành nghề kinh doanh để kết luận dự án có phải lập báo cáo hay không, mà bỏ qua quy mô, công suất và địa điểm.

Thứ ba, bắt đầu lập báo cáo đánh giá tác động môi trường quá muộn, sau khi đã gần hoàn tất hồ sơ đầu tư, dẫn đến không kịp có kết quả thẩm định trước khi phê duyệt dự án hoặc quyết định đầu tư.

Thứ tư, giao toàn bộ việc lập báo cáo cho bên thứ ba mà không kiểm soát nội dung, trong khi chủ dự án là người chịu trách nhiệm.

Thứ năm, số liệu trong báo cáo đánh giá tác động môi trường không thống nhất với báo cáo nghiên cứu khả thi về công suất, công nghệ, diện tích.

Thứ sáu, không tính trước thủ tục môi trường cho từng giai đoạn hoặc từng dự án thành phần khi chia nhỏ dự án.

Thứ bảy, nộp hồ sơ sai cơ quan thẩm định do chưa cập nhật các quy định mới về phân cấp thẩm quyền.

Cuối cùng, dùng lại kinh nghiệm của dự án cũ mà không đối chiếu với Luật số 146/2025/QH15, Nghị định 48/2026/NĐ-CP và Thông tư 09/2026/TT-BNNMT đang có hiệu lực.

Nội dung bài viết mang tính tham khảo chung, từng dự án cụ thể cần được đối chiếu với hồ sơ và quy định pháp luật tại thời điểm thực hiện.

Liên hệ:

- Zalo: 0932.191.299

- Gmail: info@quangminhlawfirm.com

- Viber: (+84) 337926405/ (+84) 869672216

- WhatsApp: (+84) 337926405/ (+84) 869672216

- Wechat: (+84) 337926405 (ID: _pouniverse)/ (+84) 869672216 (ID: DQM_Verna)

- Telegram: (+84) 337926405/ (+84) 869672216

Trong quá trình hoạt động, nếu Quý khách hàng có bất cứ thắc mắc hay cần hỗ trợ, hãy liên hệ với Công ty Đại Quang Minh. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ và đồng hành cùng Quý khách hàng trong quá trình xây dựng, hoạt động và phát triển.

Chúc Quý khách hàng phát triển bền vững, đột phá thành công.

Trân trọng cảm ơn./.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN:

1. TƯ VẤN, THỰC HIỆN THỦ TỤC VỀ PHÁP LÝ DỰ ÁN: CÁCH LẬP DỰ ÁN ĐẦU TƯ

2. TƯ VẤN, THỰC HIỆN THỦ TỤC VỀ PHÁP LÝ DỰ ÁN: THỦ TỤC THÀNH LẬP DỰ ÁN ĐẦU TƯ

3. TƯ VẤN, THỰC HIỆN THỦ TỤC VỀ PHÁP LÝ DỰ ÁN: PHÂN LOẠI DỰ ÁN ĐẦU TƯ

Bình luận:

Gửi

Từ khóa: